Ebu Simbel (Abu Simbel) tapınağı gezisi

Son güncelleme tarihi: 19 Haziran 2023

Mısır denince akla başta Piramitler olmak üzere antik Mısır uygarlığına ilişkin yapıtların gelmesi son derece doğal. Bu eserler Nil Irmağı havzası boyunca kurulmuş Gize, Sakkara, Dendera, Luxor ve Aswan üzere kentlerin etrafında kümelendiği için, güneye gerçek indikçe hepsi birer birer karşınıza çıkıyor. Lakin bütün bu yapıtların tahminen de en hoşu ülkenin en güneyinde, tam Sudan sonunun olduğu yerde bulunuyor. Bir öteki deyişle Mısır içinde ulaşması en sıkıntı yerde bulunan, –Luxor‘daki Karnak Tapınakları’yla birlikte- Mısır uygarlığının tahminen de en görkemli ve en şık yapıtlarını barındıran Ebu Simbel’den bahsediyorum alışılmış ki.

Büsbütün kendi imkanlarımla planladığım Ebu Simbel seyahatine dair aklımda kalan her ayrıntıyı sizlerle paylaşmaya çalışacağım:

• Tapınaklar hakkında kısa bilgi
• Ebu Simbel’e nasıl gidilir?
• Tapınakların tarihi
• Tapınakların taşınması
• Tapınak kompleksine giriş
• Tapınaklarda neler var?
• Ebu Simbel’den Aswan’a dönüş
• Aswan
• Son sözler

Ebu Simbel Tapınakları hakkında kısa bilgi

Ebu Simbel (veya İngilizce ismiyle Abu Simbel), Mısır’ın en tanınan firavunlarından olan ve 66 yıl ülkeyi yöneten II. Ramses‘in yaklaşık 20 yılda yaptırdığı, Amen-Ra ve Ptah üzere değerli yaradanlara adadığı, Nil Irmağı kenarında bir kaya tapınağı kompleksi aslında. İki tapınak bulunuyor burada. Birinci tapınakta, girişteki devasa heykeller, gerekse içindeki duvar kabartmalarında anlatılanlar düşünüldüğünde, kendisini ilahlarla bir tuttuğu, onlarla birebir düzeye koyduğu anlaşılıyor. Bu manada kendi büyüklüğünü cümle aleme gösterdiği ve adeta gövde gösterisi yaptığı da pekala anlaşılabiliyor.

2. tapınak ise firavunun gözdesi olan eşi (toplam 68 karısı varmış rahmetlinin) Nefertari için yaptırdığı küçük tapınak yahut Hathor Tapınağı. Burada ise Kraliçe Nefertari’nin rahmet ve doğurganlık tanrıçası Hathor ile kendisini özdeşleştirmesi teması etrafında şekillenen heykeller ve kabartmalar bulunuyor. Ayrıntılara sonra geçeriz, evvel buraya nasıl gelinebileceğini anlatayım. Şayet genel bir Mısır tipine katılmadıysanız ekstra planlama gerektiriyor zira.

Ebu Simbel’e nasıl gidilir?

Söylediğim üzere Ebu Simbel, Mısır’ın Sudan hududuna 40-50 kilometre uzaklıkta, yani ülkenin en güneyinde bulunuyor. Münasebetiyle kuş uçmaz kervan geçmez bir pozisyonda demekte bir sakınca yok. Toplu taşımayla gidilebilecek bir yer değil (sınırlı bir kullanımı olan uçağı toplu taşıma saymazsak tabii). Burada biraz karışık ayrıntılar var, elimden geldiğince kendi tecrübelerim ve araştırmalarımda öğrendiklerimle birlikte anlatmaya çalışayım.

Ebu Simbel’e cinsle günübirlik gidiş

Bence Ebu Simbel’e gitmek için en mantıklı yol bu. Ebu Simbel Tapınakları küçük bir yer ve ismini tapınaklardan alan Ebu Simbel kasabasında kalmayı gerektirecek fazla bir sebep de yok. Münasebetiyle yarım günde Ebu Simbel’e gidip geldikten sonra günün geri kalanını Aswan’da geçirmek bence daha mantıklı.

Aswan, Ebu Simbel’e en yakın büyük kent merkezi (yaklaşık 350 kilometre mesafede) ve orada görülecek çok daha fazla yer var. O nedenle burada üs kurmak benim için daha uygundu, planlarımı ona nazaran yapıp Aswan’da otel tuttum gelmeden evvel.

Bu durumda Aswan’a geliş kısmından bahsetmem gerekir kısaca. Kahire‘den yaklaşık 1000 km uzaktaki kente trenle geliş 14-16 saat ortası sürüyor olağan kurallarda ve 1. mevki tren biletine 175.5 EGP ödedim ben (yaklaşık 150 TL). Tren çok konforlu değil fakat iş görecek kadar rahat. Öteki yol ise Aswan Milletlerarası Havaalanına yeniden Kahire’den kalkan Egypt Air yahut Air Cairo üzere bir havayolu şirketiyle olabilir. Lakin havaalanı kent merkezine 15-20 km aralıkta olduğu için Aswan merkeze transfer ayarlamadan gelemezsiniz. Aswan Havaalanına Türkiye’den direkt gelen bir uçuş bulunmuyor. Kahire yahut Hurghada’ya uçakla gelip, tren yahut otobüsle Aswan’a ulaşabilirsiniz.

Bu prosedürlerden birini tercih edip Aswan’a gelişinizi ayarladıktan sonra Aswan’dan bir cins şirketi ayarlayıp Ebu Simbel’e gidiş kısmını ayarlamanız gerekiyor.

Aswan-Ebu Simbel çeşidi ayarlama

Turu Aswan’a gelmeden evvel ayarlamanızda büyük yarar var. İnternetten kolay bir arama yapmak suretiyle Tripadvisor yahut Viator üzere milletlerarası siteler aracılığıyla lokal cins şirketlerinden birini kolay kolay ayarlayabilirsiniz. Günübirlik çeşit fiyatları 35-45$ arasında. Bu çeşitler ekseriyetle sabah 4‘te kaldığınız otel yahut sizin belirleyeceğiniz öteki bir yerden alınmanızla başlıyor (ben Aswan’a gece geldiğim ve şimdi otelime giriş yapmadığım için beni Aswan Tren İstasyonundan almalarını istedim, bir sorun çıkmadı). Çok erken bir saatte alındığınız için yolun bir kısmını uyuyarak geçirmenizde sakınca yok. Lakin gün ağardıktan sonra bir noktada uyanıp kendini uçsuz bucaksız bir çölün ortasında bulmak değer biçilmez bir tecrübe. Çöl seyretme kısmını gündüz vakti olan dönüşe de saklayabilirsiniz olağan. Güzergahınızın üzerinde bulunan askeri denetim noktalarından geçmeniz icap ediyor, sizin inmenize gerek olmasa da sürücü ya yavaşlayarak geçiyor, ya da birtakım müsaade dokümanlarını buralarda bekleyen askerlere gösteriyor. Aswan’da cins aracına bindikten yaklaşık 3,5-4 saat sonra tapınak kapısına varıyorsunuz.

Önemli bir not, Mısır’daki öteki bütün çeşit tertiplerinde olduğu üzere tıp şirketi sizinle 1-2 gün evvelden irtibata geçiyor. Bu irtibat WhatsApp uygulaması üzerinden oluyor. Sizinle irtibata geçen kişi, pasaportunuzla birlikte otel rezervasyonunuzun bir fotoğrafını talep ediyor. Hakikaten bunlar Ebu Simbel’e gidiş müsaadesi ayarlamak için gerekiyor. Ben de pasaportumun ferdî bilgilerimi içeren, fotoğraflı sayfasının fotoğrafını gönderdim. Şimdi otelime giriş yapmadığımı, çeşidin düzenleneceği gece geleceğimi söyleyince ise tren biletimin fotoğrafını istediler. Kahire Ramses İstasyonundan aldığım Aswan biletinin bir fotoğrafını gönderince süreç tamamlandı. Saat 04:10 civarında beni önünde beklediğim Aswan Tren İstasyonundan aldılar. Fakat Mısır’da bu tip tertiplerde biraz daha uzun bekleme müddetleri olabiliyor, siz de hazırlıklı olun derim. Ayrıyeten çeşitten 1 gün evvel kesinlikle internetinizi açın, gelen bu iletileri sakın kaçırmayın. Sizden istenen dokümanları vaktinde göndermemeniz problemli durumlara yol açabilir.

Aswan’dan bu halde başlayan çeşitler yaklaşık 9-10 saat sürüyor. Şirketler tapınakların tarihini ve içindeki yapıtları anlatması, en sonda da sizi minibüsün olduğu yere bırakması için tapınak civarında bekleşen bir rehberle anlaşıyor orada. Minibüsler klimalı ve rahat diyebilirim. Ve en sonunda tapınakların kapısına kadar götürülüyorsunuz, oradan da Aswan’a geri dönüş seyahati başlıyor.

Ebu Simbel Havaalanına direkt uçuşla gidiş

Evet, minik Ebu Simbel kasabasının bir havaalanı var hakikaten. Lakin doğal ki en değerli maksadı, Mısır’ın en ücra köşesinde bulunan bu kusursuz komplekse Kahire üzere uzakta kalan merkezi yerlerden süratli ve konforlu bir biçimde Batılı ve bol paralı turistleri taşımak denebilir. Aslında çoğunlukla tüm Mısır’ı kapsayan genel Mısır çeşitlerinin bir kesimi olarak kullanılıyor. Bu durumda da sizin hangi usulle geleceğinizi keder etmenize gerek olmayacaktır alışılmış ki.

Bireysel bilet almak da mümkün doğal bu uçaklara. Yalnız bu havaalanına yalnızca Aswan yahut Aswan aktarmalı olarak Kahire’den uçuşlar yapılıyor. Kahire’den direkt uçuş yapılmıyor. Yeniden Air Cairo ve Egypt Air şirketleri uçuyor. Tren + cins otobüsü kombinasyonu kadar vakit kaybettirmese de çok daha değerli diyebilirim. Şayet önemli manada aceleniz yoksa bu tekniği tavsiye etmem, gerçekten havaalanından tapınağa gitmek için başka bir transfer ayarlamak, Ebu Simbel’de kalmak vs. ekstra bir maliyet yaratacaktır.

Ebu Simbel Tapınaklarının kısa tarihi

M.Ö. 1200’lerde yapılmış olan tapınaklar, II. Ramses periyodunun en göz kamaştıran eserleriymiş elbet. Lakin vakit içerisinde esasen çok ücra bir yerde olmasıyla da desteklenen bir ilgisizlik nedeniyle kumla örtülmüş ve ortadan kaybolmuş. 1813’te İsviçreli Johann Ludwig Burckhardt tarafından bulunana kadar bir daha gören ya da ilgilenen olmamış. Bu harikulade keşfin akabinde İtalyan Giovanni Belzoni tarafından gün yüzüne çıkarılmış ve antik Mısır’ın en bilinen yapıtları ortasına çabucak girmiş. Lakin bu tapınağın başından geçen hayli farklı bir taşınma hadisesi da bulunuyor. Bu kıssanın art planını anlamak için biraz Mısır tarihine bakmak gerekiyor.

Tapınakların taşınması

Görkemli Nil Nehri’nin akışını regüle edip sel baskınlarını engelleyebilmek için 20. yüzyılın başlarında yapılmış olan birinci Aswan Barajı artık bu vazifesini yerine getirmekte aciz kalmaya başlayınca, yeni bir barajın imali için çalışmalara girişilmiş 1950’lerde. Arap Milliyetçiliğinin doruğa ulaştığı bu yıllarla birlikte, çok daha yüksek ve su tutma kapasitesi çok daha fazla olacak yeni bir Aswan Barajı’nın yapılması fikri düzgünce olgunlaşmış. Cemal Abdül Nasır’ın Sovyetler Birliği’nden aldığı hem mali hem de beyin gücü manasında büyük yardımla 1960’larda yaptırdığı Yüksek Aswan Barajı (Aswan High Dam), Mısır Arap Cumhuriyeti’nin en büyük gurur kaynaklarından bir tanesi haline gelmiş. Buranın öyküsünün müzelerde ve meydanlarda sık sık anlatıldığına şahit olacaksınız.

Ancak bu baraj, Üst Nil bölgesi denilen Mısır’ın güneyinde çok önemli ve geri dönüşü olmayan değişikliklere neden olmuş. Bölgede sular önemli biçimde yükselip tıpkı Hasankeyf ve Yusufeli’nde olduğu üzere yerleşim alanlarını sular altında bırakacağı için burada yaşayan bölgenin lokal halkı Nübyeliler (veya Nubiler, İngilizce Nubians) yer değiştirmek zorunda kalmış, bölgenin coğrafik yapısı ve ekosistemi sonsuza dek değişmiş. Bunlarla birlikte barajın en değerli tesirlerinden biri de, baraj havzasında kalan sayısız Antik Mısır yapıtı üzerinde olmuş. Bunları sular altında kalmaktan kurtarmak için UNESCO‘nun başlattığı ve 50 civarında ülkenin katıldığı çok büyük bir proje sonucunda bölgedeki yapıtların büyük kısmı daha yüksek yerlere, hatta projede yer alan ülkelere taşınmış.

Bu bölgedeki en kıymetli eser olan Ebu Simbel Tapınakları ise, 1964-68 yılları ortasında yapay olarak inşa edilmiş iki zirvenin içine, güneşe karşı tıpkı açıyı koruyarak taşınmış (tapınağın önündeki devasa heykellerin kesilip bloklar halinde taşınmasını gösteren fotoğraflar çok etkileyici, bir göz atmanızı öneririm). Hatta bu büyük proje sayesinde UNESCO Dünya Mirası listesi oluşturulmasına ve bu tip yerlerin korunması için üniversal bir efor harcanmasına başlandığı söyleniyor.

Sonuç olarak Ebu Simbel, yepyeni pozisyonunun yaklaşık 200 metre ötesine ve 65 metre daha yüksekte bulunan bir noktaya olduğu üzere alınmış, bu sayede bizler hala bu olağanüstüyü görebiliyoruz. Asıl pozisyonunu işgal etmiş baraj gölü (Nasır Gölü, Nasser Lake), kompleksin çabucak yanında. Ramses heykelleri, özgün yerinde olduğu üzere bütün görkemiyle akan Nil Nehri’ni olmasa da ırmağın sularıyla dolan gölü izlemeyi sürdürüyor.

Ebu Simbel de bu sayede Gize’deki Piramitler, Luksor’daki Krallar Vadisi ve Karnak Tapınaklarıyla birlikte Mısır’ın en çok ziyaret edilen yerleri ortasında yer almaya devam ediyor.

Ebu Simbel Tapınak kompleksine giriş

Tur otobüslerinin indirdiği noktadan biraz yürüdükten sonra bilet gişelerini gösteren işaretler yardımıyla tapınak kompleksinin giriş kısmı rahatça bulunabiliyor. Kimi tiplerin kapsamına bilet fiyatı dahil olabiliyor, lakin bilet farklı tutulduysa kapıda bilet almanız gerekiyor. Bu noktada size içeride rehberlik edecek bireyle tanıştırılıyorsunuz, o da “biletinizi aldıktan sonra içeride buluşalım, siz sakın birbirinizden ayrılmayın ve beni bulun” minvalinde şeyler söylüyor. Birkaç şahıstan oluşan bir kümeyle birlikte hareket ediyorsunuz ancak büyük bir sorun teşkil etmiyor, zira tapınakların içini gereğince görecek kadar vakit veriliyor.

Ebu Simbel tapınakları giriş fiyatı, 2022 Aralık itibariyle 275 EGP’ye eşitti (yaklaşık 220 TL). Lakin etraftaki öbür tabelalarda daha düşük fiyatların yazdığını görünce yakın vakitte artırım geldiğini düşündüm. Aslında Mısır’da turistik yerlerin bilet fiyatları daima dövize endeksli olarak değişiyor, buna hazırlıklı olun. Ayrıyeten ben gittiğimde gişede kredi kart geçmiyordu, nakit ödeme yapmak durumunda kaldım.

Tapınaklarda neler var?

Bileti alıp Mısır’da her yerde olduğu üzere güvenlik denetiminden geçtikten sonra ana tapınak binasının gerisinden ön tarafına hakikat yürümeye başlayacaksınız. Tapınağın etrafını dolaştıktan sonra ise bir yanınızda Nasır Gölü’nü, başka yanınızda ana tapınağın girişindeki Ramses heykellerini göreceksiniz. Tapınağın önünde rehberimiz bizi beklemekteydi, tapınağın tarihçesini ve elindeki fotoğraflar yardımıyla tapınağın içinde neler olduğunu anlattı. Gerçekten rehberlerin tapınağa girişleri yasak. Bunun nedeni olarak Müslüman rehberlerin dini inançları gereği ölüye hürmet göstermesi üzere birşey söylense de ben, tapınakların içi çok kalabalık hale gelmesin diye bu türlü bir sebep bulunduğuna inanmaya daha yatkınım açıkçası. Rehber size içeride gezmeniz için yarım saat kadar bir mühlet bırakıyor ki bu ziyadesiyle kâfi bence.

Büyük Tapınak (II. Ramses Tapınağı)

Yukarıda belirttiğim üzere II. Ramses’in adeta megaloman denecek kadar kendini sevdiği ve ilah yerine koyduğunu bu tapınağa yalnızca dışarıdan baktığınızda bile basitçe anlayabilirsiniz. Tapınak girişindeki 4 Ramses heykeli neredeyse birbirinin birebiri üzere görünse de tam olarak birebir değilmiş, firavunun hayatının gençliğinden ihtiyarlığına 4 farklı periyodunu sembolize ediyormuş. Her biri 20’şer metreye varan yüksekliklerde, adeta korkutucu boyutlarda. Soldan 2. heykel günümüze tek kesim halinde gelememiş, lakin baş kısmından kopmuş kocaman modüller yerde duruyor (taşınma sırasında yine dikmeye kalkmamışlar, birinci bulunduğu vakitte olduğu haliyle bırakmışlar. II. Ramseslerin ortasında ç0k daha küçük boyutlarda, Ramses’in eşleri ve çocuklarının heykelleri serpiştirilmiş (yukarıda belirttiğim 68 karısına ek olarak 120 oğlu, 83 kızı varmış rehberin dediğine göre). Tapınağın üst kısmında güneşe “tapan” 22 babun heykeli var, her sabah gün ışığı birinci bunlara yansırmış. Babunlar dışında çeşitli hayvan ve ilah heykelleri, hiyeroglif yazıları, ve başka figürler, Büyük Ramses Tapınağı’nın etkileyici ön yüzünü tamamlıyor.

Tapınağın içi de en az dışı kadar etkileyici. İçerideki koridorda Osiris durumunda bekleyen yeni bir set Ramses heykeliyle karşılaşıyorsunuz. Bu 8 heykel de neredeyse dışarıdaki heykeller kadar yüksek. Mısır’daki öbür tapınaklarda da gördüğümüz üzere heykelli dış kısmın içinde kalan sütunlar ve gerideki duvarlarda harikulade ayrıntılı ve uygun korunmuş duvar kabartmaları bulunuyor. Bu kabartmalarda II. Ramses’in büyük savaş muvaffakiyetleri ve ilahlara sunduğu adaklar yer alıyor. Bilhassa II. Ramses devrinde Hititlilere karşı yapılmış ve bizim barış mutabakatıyla tanıdığımız Kadeş Savaşı‘na dair çok sayıda betimleme bulunuyor. Olağanda bu savaşta net bir kazanan çıkmamıştı, zati bu nedenle uzun yıllar süren savaşların akabinde tarihin birinci barış antlaşması Ramses’le III. Hattuşili ortasında imzalanmıştı. Fakat niyeyse Ebu Simbel’deki kabartmalarda (hatta Mısır’ın diğer yerlerindeki başka tapınaklarda da) II. Ramses’i daima önünde diz çökmüş aman dileyen Hititli düşmanlarını kılıcıyla keserken yahut kaçan düşmanlarını atlı otomobiliyle (chariot) kovalayıp artlarından ok atarken görüyoruz.

Bu duvarların ardında kalan, daha küçük odalarda ise daha çok ilahlara adak sahneleri yer alıyor. Buralar bilhassa loş bir halde aydınlatılıyor, gerçekten duvardaki kabartmalar hala çok canlı renklere sahip.

Tapınağın tahminen de en mistik yeri, içinde 3 yaradanla birlikte oturan II. Ramses’in heykelinin olduğu sunak kısmı. Kutsalların Kutsalı (Holy of Holies) ismiyle da biliniyor. Ramses’in kendini en net formda ilahlarla tıpkı kefeye koymasını bu odada görüyoruz. Ramses’in yanında Ra-Horakhty, Amun Ra ve Ptah yer alıyor. Bu odanın çok kıymetli bir özelliği daha var. Tapınağın inşasında o denli bir hesaplama yapılmış ki, yılın yalnız 2 günü güneş ışığı ana kapıdan ve koridordan geçip bu odaya kadar sızabiliyor. Ve bu güneş ışığı, içeride 4 yaradandan 3 adedini aydınlatıyor. Sadece Ptah karanlıkta kalıyor ki kendisi de kozmosu yaratan ana rablerden biri olarak biliniyor, ayrıyeten zanaatkarların ve mimarların ilahı olarak kabul ediliyor. Bu özelliklerin yanında ölülerin koruyucusu üzere bir özellik taşıdığından karanlık rabbi olarak da anılıyor. Münasebetiyle bu yerleştirmenin şuurlu olarak yapıldığına kuşku yok diyebiliriz ve bu da tapınağı daha da akıl almaz bir mühendislik eseri haline getiriyor.

Ebu Simbel Güneş Festivali

Güneş ışığının içeri girebilmesi olayı, tapınağın birinci yapıldığı periyotlarda her yıl 21 Şubat ve 21 Ekim’e gününde gerçekleşiyormuş. Bu iki gün, II. Ramses’in tahta çıktığı gün ve doğum gününe denk geliyor. Burayı bir mühendislik olağanüstüsü haline getiren öbür öge da bu olayın her yıl hiç şaşmadan gerçekleşmesiymiş. Yalnız, tapınağın yeri ve rakımının değişmesiyle bu günler birer gün kaymış. Fakat güneşle olan açı korunduğu için tekrar de bu olay gerçekleşmeye devam ediyor.

Artık her yıl 22 Şubat ve 22 Ekim’de gün ışığı, ilah heykellerini 20’şer dakika kadar aydınlatıyor. Bu 2 gün, Ebu Simbel Güneş Şenliği (Abu Simbel Sun Festival) olarak kutlanıyor. Tapınak etrafında müzik ve dans şovları düzenleniyor, yöresel yemekler ziyaretçilere ikram ediliyor. Dünyanın birçok farklı yerinden turistler de bu olaya şahit olabilmek için bu şenliğe katılıyor.

Küçük Tapınak (Nefertari)

Doğurganlık, aşk ve müzik tanrıçası Hathor ve kendini o düzeyde gören Nefertari‘ye adanmış tapınak, Büyük Ramses Tapınağı’nın birkaç yüz metre ötesinde yer alıyor. Girişinde 6 adet büyük heykel var, bunlardan dördü tekrar II. Ramses’e, 2 tanesi ise Hathor biçiminde tasvir edilen Nefertari’ye ilişkin. Heykeller biraz daha kısa yalnızca, her biri yaklaşık 10 metre uzunluğunda.

Bu tapınağın da yapısı büyük tapınağa çok benziyor. Yeniden büyük heykellerin ortasında çocukların küçük heykelleri var, tekrar içerideki koridorda yüksek sütunlar var, fakat sütunlarda Hathor’un gülümseyen başı yer alıyor. Tekrar buradaki duvarlara birçok sahne nakşedilmiş. Fakat burada savaşlardan çok yaradanlara, bilhassa Hathor’a yapılan adaklar, ilah tasvirleri ve gündelik hayattan sahneler yer alıyor. Münasebetiyle sanatsal çeşitliliğin bu tapınakta daha fazla olduğunu söyleyebiliriz. Tapınak içindeki en değerli kabartma ise, Hathor’un bir inek imgesinde dağlardan çıkıp bir anda zuhur ettiği ve Nefertari ile Ramses’i koruduğu sahneyi gösteren kabartma diyebiliriz.

Tıpkı birinci tapınakta olduğu üzere rehber size kâfi özgür vakit veriyor. Akabinde rehber eşliğinde evvel kompleksin resmi dükkanına uğrayıp, sonra da yaklaşık 10 dakikalık bir yürüyüşün akabinde (ve Mısır’daki öteki ören yerlerinde olduğu üzere ikramlık eşya satıcılarının ortasında geçmek suretiyle) otobüslerin beklediği parka dönülüyor. Yaklaşık 2 saat içinde tapınak gezisi tamamlanmış oluyor.

Ebu Simbel’den Aswan’a dönüş

Tur bittikten sonra bütün cins otobüslerinin bekleştiği yerdeki kendi otobüs yahut minibüsünüzü bulmanız gerekiyor. Esasen birebir cins otobüsüyle geldiğiniz bireylerden oluşan bir kümeyle gezdirildiğiniz için bu çok güç olmuyor, tekrar de minibüsünüzün ve plakasının bir fotoğrafını evvelden çekmeniz uygun olur. Herkes toplandığında da otobüs hareket ediyor. Dönüş yolunun ortalarında bir yerlerde otobüs, hayatınızda görebileceğiniz en farklı dinlenme tesisinde duruyor. Dinlenme tesisinin ehemmiyeti, oradan alacaklarınız değil, önünüzde uzanan uçsuz bucaksız çölde fotoğraf çekme imkanı vermesi. Size verilen 10 dakikada olabildiğince çok fotoğraf çekin. Hakikaten burada çöl denen şeyin ne olduğunu çok net bir formda anlayabilirsiniz. Önünüzde uzanan sonsuz çölde hatıra fotoğraflarınızın olmasını geçiyorum, ufukta gördüğünüz yansımaların bir su birikintisi izlenimi vermesi, -ancak onların gerçekte çölde bir vaha olmadığını bilmeniz- üzere öteki bir yerde yaşamayacağınız tecrübeler, bu kısa mühlet zarfında önünüze seriliyor.

Yine misal formda 3,5 saat süren bir seyahatin akabinde, Aswan’da otomobile bindiğiniz yerde indirilmenizle çeşit son buluyor. Gerçi bizim minibüste birilerini tam aldıkları yerde değil de, yol üstünde bir yerlerde bıraktıkları için olay çıktı ancak bu olay münferit midir bilemeyeceğim. En azından cins kapsamında aldıkları yere bıraktıklarını taahhüt ediyor şirketler.

Aswan hakkında özet bilgi

Aswan üstte çeşitli seferler belirttiğim üzere Ebu Simbel’e en yakın büyük kent ve tapınaklara gidiş planlaması için konaklamayı ayarlama açısından bence en uygun yer tıpkı vakitte. Buradan da çok kısaca bahsetmek isterim.

Yaklaşık 350 bin kişinin yaşadığı kent, kusursuz bir Nil görünümü sunuyor her şeyden evvel, hem gündüz hem de geceleri kusursuz bir manzarası var ırmağın. Kent, Mısır Devlet Demiryollarının güney ucundaki son istasyonu olma niteliğini de taşıyor. Kahire kadar kalabalık ve düzensizlik içinde olmasa da merkezi yerlerde bir kalabalık var, kendinizi rahatsız yahut huzursuz hissedeceğiniz bir yer değil genel olarak.

Şehirde görülebilecek kıymetli yerler ortasında Ebu Simbel civarından toplanmış lokal yapıtların sergilendiği Nübye Müzesi, Antik Mısır periyodunda imaline başlanmış lakin bitirilmeden kalmış devasa yekpare bir kaya olan Unfinished Obelisk, bilhassa akşam vakti epey tekinsiz bir yer haline dönüşse de etrafında bir sürü insanın, bilhassa çok sayıda çocuk ve bayanın dolaştığı büyük Fatımi Mezarlığı, kentin merkezine yakın bir yerde bulunan yeni ve görkemli Kıpti kilisesi Aziz Mihail Katedrali, eski kent kalıntılarının da yer aldığı, Nil Irmağının ortasında bir adada yer alan Aswan Müzesi , merkezin güneyine düşen bir adada bulunan ve etrafını saran gölle birlikte mükemmel bir görüntü sunan Philae Tapınağı ve öbür Mısır kentlerinde olduğu üzere kentin günlük ömründe değerli bir yer teşkil eden, merkezdeki eski çarşıyı (Old Souks) sayabilirim. Kentte Mövenpick ve Sofitel üzere tanıdığımız lüks oteller bulunuy0r, fakat daha mütevazi ve çok kâfi düzeyde hizmet sunan lokal oteller de mevcut. Kentin iki yakasını bağlayan bir köprü merkezde bulunmuyor, fakat iskelelerden kalkan teknelerle ortadaki adalara ve batı yakasına geçmek mümkün.

Son sözler

Ebu Simbel, gerçekten sizi en az Gize’deki Piramitler yahut Luksor’daki Karnak Tapınaklarında yer alan görkemli sütunlar kadar etkileyebilecek çeşitten bir yer. Tıpkı piramitlerin önünde olduğu üzere Ramses heykelleri karşısında kendinizi çok küçük hissetmeniz mümkün. Yalnız Piramitler’den farklı olarak burası binyıllar boyunca birebir yerde ve insanların gözü önünde kalıp, kendi büyüklüğünü herkesin aklına kazımış tipten bir yer değil. İnsan eliyle yeryüzüne çıkarılmış, beşerler tarafından varlığı tehdit edilince yeniden insan eliyle kurtarılmış, insanlardan uzakta olsa da insanlıkla çok daha iç içe geçtiği vakitler yaşamış bir yer. Süperliğini kanıtlamak için kimsenin onayına gereksinimi olmasa da, bir formda hala var olabilmesini de insanlara borçlu çok özel bir yer.

Ne halde olursa olsun, hala son derece etkileyici bir tapınak Ebu Simbel. Hem dışının görkemi, hem içinin zerafetiyle eşsiz bir yer. Ve ne kadar ücra bir köşede olsa da gittiğinize pişman olmayacağınız bir yer tıpkı vakitte.