İran’da Couchsurfing – İran Misafirperverliğini Yaşama Fırsatı

Son güncelleme tarihi: 15 Eylül 2019

İran’da kalacak yer bulma konusu elbette bir İran seyahatinin kritik noktalarının başında geliyor. Şimdi gereğince turistik olamamış bu memlekette ülkenin fiziki büyüklüğüne kıyasla az otel var ve onlar da genelde değerli. Hostel çok daha az. Lakin insanları çok konuksever olduğundan bir aileye konuk olma ihtimalini katiyen yabana atmayın. Bu yazıda Couchsurfing üzerinden İran’da kalacak yer bulurken kendi karşılaştığım durumları anlatmak, yazıyı okuyacakları karşılaşacakları potansiyel durumlara karşı biraz bilgilendirmek isterim.

Bildiğiniz üzere Couchsurfing’de ya gideceğiniz kentteki uygun insanlara ileti atıp şahsen irtibata geçerek, ya da gideceğiniz yeri ve tarihleri belirttiğiniz bir ‘Public Trip’ oluşturarak ve size insanların ileti atmasıyla mesken sahibi bulunuyor. Ben İran’a gitmeme 1 ay kadar bir vakit kala kalmayı planladığım 3 kent için Public Trip yarattım. Hiç arkadaşım, referansım falan olmadığından biraz önlemli olma muhtaçlığı hissetmiştim, gerçekten daha evvelki Couchsurfing denemelerimde hiç yüzüme bakılmamıştı. Lakin son derece gereksiz bir telaş yaşadığımı kısa müddette anladım. Zira teklifler çabucak gelmeye başlamıştı. 40 günlük bir vakit diliminde tam 68 farklı bireyden bildiri almışım, tek tek saydım. Lakin gelen her teklif, meskeninde fiyatsız ağırlayıp izzet-i ikramda bulunacak şahıslardan gelmemişti. Pekala ne cins teklifler geldi, onları kümelere ayırayım.

Dediğim üzere, her teklif bir ailenin yanında konuk olarak fiyatsız kalma için değil. İran’da hostel yok değil lakin sayıları az (hatta onları da resmi bir müsaade almaktan fazla kağıt üzerinde öbür bir yer üzere gösterdiklerinden şüpheleniyorum, neyse). İran’da kredi kartı da kullanılmadığından Booking yahut Hostelworld üzere sitelerde seçenek az. Bu nedenle birtakım ‘hostel’ sahipleri, Couchsurfing’i takip edip gezginlere hostellerini tanıtıyorlar. Yalnızca hostel değil, olağan bir konut sahibi olan beşerler da, bir çeşit Airbnb mantığıyla uygun fiyatlar karşılığında konutlarını açabileceklerini belirtiyorlar. Bence bu seçeneği birkaç kişilik bir küme olarak gelecekseniz göz önünde bulundurun, yoksa boşverin.

Bazı teklifler kalacak yer sağlama değil, gezdirme mantığıyla yapılıyor. Bilhassa seyahat acentesi sahipleri ya da bağımsız rehberlik yapanlar bu biçimde ulaşabiliyorlar. Hangi kent ve turistik yerleri, hangi formda (özel otomobil vs.) gezdirdiklerini, bu hizmetin günlük maliyetini belirtiyorlar. Bilhassa toplu taşımayla gitmesi güç yerleri görme niyetiniz varsa bu teklifler yerine nazaran kıymetlendirilebilir. Bana günlük 40 yahut 70 $ biçiminde teklifler geldi. Kent merkezleri haricinde, toplu taşıma badiresi olabilecek yerlere gitme niyetiniz varsa bu seçeneği düşünün, ancak bana kalırsa öncesinde âlâ bir plan yapmak ve offline haritalar indirmiş olmak kaydıyla bir rehbere gereksiniminiz olmaz. Natürel rehberler size ikramlık eşya dükkânlarında, döviz bozdurma hususlarında ya da günlük hayatla ilgili pahalı bilgiler vererek yardımcı olurlar, lakin yalnızca bunlar için bir rehber tutmanız gerekir mi, bence gerekmez.

Bazı beşerler da, bilhassa gençler, yalnızca gezip tozma, biraz takılma (hang out) kafasındalar. Genelde bu insanların profillerinde İngilizcelerini geliştirmek, pratik yapmak üzere hedefler görülebiliyor. Mahallî beşerlerle tanışmak hoş birşey, vaktiniz olursa güvenebileceğiniz şahıslarla bir ortaya gelebilirsiniz. Ben mesela Couchsurfing’den beni bulan bir hanımla Tahran’da bir parkta bir müddet oturup konuştum, katiyen çok şey öğrendim, ona da Türkiye’yle ilgili merak ettiklerini dilim döndüğünce anlattım. O kısa müddette bile bana çok derecede yardımsever ve niyetli davrandığını belirteyim.

Bazı teklifler gittiğiniz yerde değil, oraya yakın yerlerde oturanlardan geliyor, olur da gelirseniz diye. Örneğin Isfahan’a gidecekseniz Kaşan yahut Verzane’den, Persepolis’e bitişik Mervdeşt yahut Şiraz’dan bildiriler alabilirsiniz. Hatta bana çok çok daha alakasız yerlerden de geldi. Kirmanşah’tan, Kerman’dan, Hamedan’dan, Yezd’den ve öbür kentlerden bildiriler aldım. Evvelce bir rota çizdiyseniz son dakikada değiştirmenizi önermem lakin olağan ki bunun kararını siz vereceksiniz.

Bunlar dışında büsbütün bilgilendirme emelli bildiriler da gelebiliyor, bir üye bana İran’da sansürlü interneti aşmak için VPN’e gereksinimim olacağını hatırlattı yalnızca. Öbür bir üye de döviz ofislerinin kapandığını, dolar bozdurmak istersem Tahran Enghelab Meydanı’ndaki ofisine uğrayabileceğimi söyledi. Bir diğeri ise yakında Almanya’ya gideceğini, lakin Euro bulamadığını, benden Euro almak istediğini ve istediğim kurdan bozabileceğini söyledi. Bu çeşit değişik iletiler da gelebiliyor.

Ama her halde çoğunluğu son derece saygılı ve ilgili, bir soru sorduğumda yardımcı olmaya çalışan şahıslardı. Size tek tavsiyem, Public Trip yaratmak için fazla ivedi etmemeniz olur. Esasen benim evvelce konuşup anlaştığım 2 insanın son anda işleri çıkınca 2 yeni beşerle konuştum ve ikisi de çok sağolsunlar son derece güzel ağırladılar beni. İran’da aslında Türkiye’den geldiğimi öğrenen herkes -ki buna İran’da konuştuğum bir Ermeni de dahil- bana son derece uygun ve yardımsever davrandı. Ve yanında kaldığım iki insanın da tıpkı benim üzere hiç referansı yoktu. Ben kendi tecrübelerimden yola çıkarak İran’da Couchsurfing yapın derim, elbette tekrar de yanında kalacağınız insanları olabildiğince düzgün seçmek şartıyla. Aileleri tercih etmek doğal ki daha uygun, fakat yaşıtınız, bir formda başınızın uyuşacağını düşündüğünüz bireylerle kalmak da çok keyifli oluyor.

Bir noktaya daha dikkat çekeyim. Couchsurfing uygulaması bile, bir insanın konutunda kalmadan evvel bütün konuşmaları kendi uygulamaları üzerinden gerçekleştirmenizi öneriyor, onlar da elbette istenmeyen bir durum yaşanması halinde sorumluluk almak istemiyorlar. Lakin İran’da Couchsurfing yalnızca VPN ile erişilebilir olduğundan, size ileti atan beşerler çabucak telefon numaralarını veriyor, konuşmaya Whatsapp üzerinden devam etmeyi öneriyorlar. Ben bunu yaptım ve hiçbir zahmet yaşamadım, lakin siz yeniden de son ana kadar Couchsurfing uygulamasında kalmaya çalışın.

Dediğim üzere bu süreçte İranlılar’dan çok sayıda bildiri aldım, hatta Tebriz’den gelen iletilerin kıymetli bir kısmı da Türkçe’ydi. Hepsine dönmeye çalıştım ancak birtakım cevap veremediklerim de oldu, umarım kusuruma bakmamışlardır. Bütün bu insanlara -şimdi pek bir manası olmasa da- teşekkürü borç biliyorum.

Not: Bu yazıda meskenlerde çektiğim fotoğrafları kullanmak istemedim. Yalnızca şu kadarını diyeyim, meskenlerin Türkiye’deki meskenlerden ‘tuvalet haricinde’ hiçbir farkı olmadığını söyleyebilirim.

İletişim

Bu yazıyla ilgili sorularınızı, yazıya yorum yaparak bana iletebilirsiniz. Fakat sizden ricam, evvelki yorumları da okumanız, tahminen de birebir soru evvelden sorulmuştur.